1. Hvað er VAL-rannsóknin?

VAL-rannsóknin er vísindarannsókn undir stjórn fræðimanna við Háskóla Íslands. Markmið rannsóknarinnar er að auka þekkingu á því hvernig fólk tekur ákvarðanir í daglegu lífi. Slík þekking getur hjálpað til við að bæta stefnumótun, þjónustu og samfélagslausnir á mörgum sviðum.

2. Er einhver ávinningur af því að taka þátt?

Þátttakendur geta fengið beinar peningagreiðslur að upphæð allt að 15.000 kr og afslætti af tímabilskortum frá samstarfsaðilum rannsóknarinnar. Þátttakendur geta einnig fengið upplýsingar sem bera niðurstöður þeirra saman við niðurstöður annarra þátttakenda á tilteknum hegðunarþáttum.

3. Felur þátttaka í sér einhverja áhættu?

Áhætta tengd þátttöku er talin lítil. Rannsóknin felur þó í sér snúningshjól og slembiútdrætti sem kunna að líkjast fjárhættuspili. Einstaklingar með spilafíkn ættu að hafa þetta í huga áður en þeir ákveða að taka þátt.

4. Hvert er vísindalegt gildi rannsóknarinnar?

Rannsóknin er hluti af alþjóðlegu vísindaverkefni sem miðar að því að bæta skilning á mannlegri hegðun og ákvarðanatöku. Niðurstöðurnar geta nýst í rannsóknum, stefnumótun og þróun þjónustu sem endurspeglar betur hvernig fólk tekur raunverulegar ákvarðanir.

5. Get ég tekið þátt ef ég bý ekki á höfuðborgarsvæðinu?

Til að taka þátt þarftu að búa á höfuðborgarsvæðinu. Ef þú býrð annars staðar getur þú því miður ekki tekið þátt í þessari rannsókn.

6. Af hverju geta aðeins íbúar höfuðborgarsvæðisins tekið þátt?

Rannsóknin tengist þjónustu sem er í boði á höfuðborgarsvæðinu, svo sem sundlaugum Reykjavíkur, Strætó, Menningarkorti Reykjavíkur og líkamsræktarstöðvum Katla Fitness. Þátttaka er því takmörkuð við íbúa svæðisins til að tryggja að þátttakendur geti raunverulega nýtt sér mögulegar áskriftir.

7. Hvað felst í upplýstu samþykki?

Áður en þátttaka hefst færðu upplýsingar um rannsóknina og hvernig gögn þín verða geymd og notuð. Með því að samþykkja þátttöku staðfestir þú að þú hafir lesið þessar upplýsingar og samþykkir þátttöku með þeim skilyrðum.

8. Er hægt að rekja svör mín í rannsókninni til mín?

Gögnin sem safnað er í rannsókninni eru dulkóðuð. Þetta þýðir að svör þín verða geymd undir dulkóðuðum auðkennum sem ekki er hægt að tengja við þig. Hins vegar biðjum við þig, áður en þú tekur þátt, að samþykkja að gögnin verði tengd við gögn um notkun áskrifta og við aðra gagnagrunna, svo sem skrár og opinber heilbrigðisgögn. Tengingin fer fram með persónugreinanlegum gögnum en strax að henni lokinni eru gögnin dulkóðuð aftur. Til að tryggja örugga tengingarferla er dulkóðunarlykillinn varðveittur á öruggan hátt af upplýsingatæknisviði Háskóla Íslands.

9. Get ég hætt þátttöku í rannsókninni?

Já. Þátttaka er alltaf frjáls og þú getur hætt hvenær sem er. Hins vegar eiga aðeins þeir þátttakendur sem ljúka rannsókninni innan tilskilins tíma rétt á greiðslum eða öðrum ávinningi sem tengist þátttökunni.

10. Get ég tekið þátt oftar en einu sinni?

Nei. Hver einstaklingur getur aðeins tekið þátt einu sinni.

11. Af hverju geta einstaklingar sem eru 67 ára eða eldri ekki tekið þátt?

VAL-rannsóknin beinist að tilteknum aldurshópi sem skilgreindur er í rannsóknaráætluninni. Til að tryggja samræmi í þeim gögnum sem safnað er er þátttaka takmörkuð við einstaklinga á aldrinum 18 til 66 ára. Ein ástæða þessa er sú að þátttaka getur falið í sér kaup á þjónustu sem er einstaklingum 67 ára og eldri að kostnaðarlausu.

12. Hvernig fæ ég mögulega greiðslu?

Ef þú færð greiðslu sem hluta af rannsókninni verður hún lögð inn á bankareikninginn sem þú gefur upp. Upphæð greiðslunnar fer eftir vali í rannsókninni og slembiútdrætti.

13. Hvernig fæ ég mögulegt tímabilskort afhent?

Ef kaup á tímabilskorti fara fram í rannsókninni verður kortið stofnað hjá viðkomandi samstarfsaðila. Nauðsynlegar upplýsingar til að stofna kortið verða þá sendar þeim samstarfsaðila sem ber ábyrgð á að afhenda eða virkja kortið. Þú færð þær upplýsingar sem þú þarft frá samstarfsaðilanum til að byrja að nota kortið.

14. Hvað gerist ef ég kaupi tímabilskort hjá samstarfsaðila rannsóknarinnar, en klára svo ekki rannsóknina?

Að hætta þátttöku eftir að kaup á tímabilskorti hafa gengið í gegn hefur ekki áhrif á kaupin, kortið er þitt. Hins vegar hefur þú ekki möguleika á því að fá peningagreiðslur. Einungis þátttakendur sem klára rannsóknina eiga möguleika á því að fá greiðslur.

15. Hvaða rannsakendur koma að rannsókninni?

Ábyrgðarmaður rannsóknarinnar er Tinna Laufey Ásgeirsdóttir, prófessor í hagfræði við Háskóla Íslands. Eftirtaldir rannsakendur koma einnig að verkefninu:

• Matthias Wibral, dósent í hagfræði, Maastricht-háskóli, Hollandi
• Arno Riedl, prófessor í hagfræði, Maastricht-háskóli, Hollandi
• Matthias Sutter, prófessor í hagfræði, Max Planck-stofnunin fyrir atferlishagfræði, Þýskalandi
• Michal Krawczyk, prófessor í hagfræði, Háskólinn í Varsjá, Póllandi
• Hjördís Harðardóttir, verkefnastjóri, Háskóli Íslands
• Helgi Guðmundsson, sérfræðingur, Félagsvísindastofnun
• Cass Sunstein, prófessor í lögfræði, Harvard-háskóli
• Hulda Þórisdóttir, prófessor í sálfræði, Háskóli Íslands
• Guðberg Konráð Jónsson, forstöðumaður, Félagsvísindastofnun Háskóla Íslands